TÜKETİCİ KANUNU

                                  TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN                         
                                                                               
                                                                               
    Kanun Numarası        : 4077                                               
    Kabul Numarası        : 23/2/1995                                          
    Yayımlandığı R.Gazete : Tarih  : 8/3/1995       Sayı : 22221               
    Yayımlandığı Düstür   : Tertip : 5  Cilt : 34   Sayfa :                    
                                                                               
                             BİRİNCİ KISIM                                     
                        Amaç, Kapsam, Tanımlar
                                 
    Amaç                                                                       

    Madde 1 - Bu Kanunun amacı,ekonominin gereklerine ve kamu yararına uygun  olarak tüketicinin sağlık ve güvenliği ile ekonomik çıkarlarını koruyucu,aydınlatıcı,eğitici,zararlarını tazmin edici,çevresel tehlikelerden korunmasını sağ-
layıcı önlemleri almak ve tüketicilerin kendilerini koruyucu girişimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların oluşturulmasında gönüllü örgütlenmeleri  teşvik etmeye ilişkin hususları düzenlemektir.                                 
                                                                               
   Kapsam                                                                      

   Madde 2 - Bu Kanun,1 inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasa  larında tüketicinin taraflardan birini oluşturduğu her türlü hukuki işlemi kap-
sar.                                                                           
                                                                               
    Tanımlar                                                                   

    Madde 3 - Bu Kanunun uygulamasında;                                        
    a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,                                
    b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,                                      
    c) Mal: Ticaret konusu taşınır eşyayı,                                     
    d) Hizmet: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan bedeni ve/veya fikri
faaliyetleri,                                                                  
    e) Standart: Türk Standardını,                                             
    f) Tüketici: Bir mal veya hizmeti özel amaçlarla satın alarak nihai olarak 
kullanılan veya tüketen gerçek veya tüzel kişiyi,                              
    g) Satıcı:Kamu kurum ve kuruluşları da dahil olmak üzere tüketiciye mal ve 
hizmet sunan gerçek veya tüzel kişileri,                                       
    h) İmalatçı - Üretici: Kamu kurum ve kuruluşları da dahil olmak üzere tüke-
ticiye sunulmuş olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin hammadde-
lerini yahut ara mallarını üretenleri,                                         
    i) Tüketici Örgütleri: Tüketicinin korunmaası amacıyla kurulan dernek,vakıf
ve tüketim kooperatiflerini,                                                   
    İfade eder.                                                                
                                                                               
                             İKİNCİ KISIM                                      
                Tüketicinin Korunması ve aydınlatılması
                        
                                                                               
   Ayıplı Mal ve Hizmetler                                                     

   Madde 4 - Ambalajında,etiketinde,tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alan    veya satıcı tarafından vaadedilen veya standardında tespit edilen nitelik ve/veya niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım amacı bakımından değerini 
veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren mal veya hizmetler,ayıplı mal veya ayıplı hizmet olarak kabul edilir.                                                 
                                                                               
    Satın alınan malın ayıplı olduğunun anlaşılması halinde;tüketici,malı teslim aldığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde bu malları satıcı firmaya geri vererek değiştirilmesini veya ödediği bedelin iadesini veya ayıbın neden olduğu de-
ğer kaybının bedelden indirimini ya da ücretsiz olarak tamirini talep edebilir. Tüketici bu taleplerden herhangi birisini tercihte serbesttir.Satıcı,tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.Ayıplı maldan ve/veya ayıp-
lı malın neden olduğu her türlü zarardan dolayı tüketiciye karşı satıcı,bayi,   acenta,imalatçı-üretici ve ithalatçı,müştereken ve müteselsilen sorumludurlar. Satılan malın ayıplı olduğunun bilinmemesi bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.   
    Satılan malın ayıbı gizli nitelikte ise veya ayıp tüketiciden hile ile gizlenmişse,satıcı 15 gün içerisinde kendisine başvurulmadığını ileri sürerek    sorumluluktan kurtulamaz.                                                      
    Satıcı daha uzun bir süre için garanti vermemiş ise,ayıplı maldan ve ayıplı malın neden olduğu her türlü zararlardan dolayı açılacak davalar,ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren 2 yıllık  
zamanaşımına tabidir.Ancak satıcı,satılan malın ayıbını tüketiciden hile ile    gizlemiş ise,2 yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz.                      
    Ayıplı hizmetler hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanır.Ayıplı hizmetin yeniden görülmesi imkansızlaşmışsa veya amaca aykırı sonuçlar doğuracak nitelikte ise,bedel iadesinde tüketicinin ayıplı hizmetten sağladığı fayda kadar indi-
rim yapılır.                                                                   
    Ayıplı olduğu bilinerek satın alınan mal ve hizmetler hakkında yukarıdaki   hükümler uygulanmaz.                                                           
    Satışa sunulacak kullanılmış,tamir edilmiş veya ayıplı mal üzerine veya ambalajına,imalatçı veya satıcı tarafından alıcının kolaylıkla okuyabileceği şekilde "özürlüdür" ibaresini içeren bir etiket konulması zorunludur.Bu durum,tü-
keticiye verilen fatura,fiş veya satış belgesi üzerinde de gösterilir.         
    Yalnızca ayıplı mal satan veya işyerinin bir kat ya da reyon gibi bir bölümünü sürekli olarak ayıplı mal satışına tahsis etmiş olan satıcılara yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz.                                                        
    Satıştan Kaçınma                                                           

    Madde 5 - Üzerinde "numunedir" veya veya "satılık değildir" ibaresi bulunmayan bir malın;ticari bir kuruluşun vitrininde,rafında veya açıkça görülebilir herhangi bir yerinde teşhir edilmesi,onun stokta bulunduğu anlamına gelir.Satıcı
teşhir ettiği malların satışından kaçınamaz.Satılmadığı halde satılmış gibi     gösteremez.                                                                    
                                                                               
                                                                               
    Hizmetlerin satışından da haklı bir sebep olmaksızın kaçınılamaz.  Satıcı,bir mal veya hizmetin satışını,o mal veya hizmetin kendisi tarafından belirlenen miktar,sayı,ebat veya süresi kadar satınalınması ya da başka bir ma-
lın veya hizmetin satınalınması koşuluna bağlı kılamaz.      Malın ya da hizmetin belli miktar,sayı,ebat ya da süre koşuluyla satılması, teamül,ticari örf veya adetten ise,üçüncü fıkra hükmü uygulanmaz.              
    Taksitli Satışlar                                                          

    Madde 6 - Taksitli satışlarda;tüketici,borçlandığı toplam miktarı önceden   ödeme hakkına sahiptir.Tüketici aynı zamanda,bir taksit miktarından az olmamak artıyla bir veya birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir.Her iki durumda da
satıcı,ödenen miktara göre gerekli faiz indirimini yapmakla yükümlüdür. Satıcı,taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde kalan borcun tümünün ifasını talep etme hakkını saklı tutmuşsa,bu hak;ancak satıcının bütün 
edimlerini ifa etmiş olması durumunda ve tüketicinin ifa edilmemiş bir ediminin üzerinden en az dört hafta geçmiş olması ve satıcının en az bir haftalık bir süre vererek muacceliyet uyarısında bulunması koşullarıyla kullanılabilir.Taraf- 
larca belirlenen ve tüketiciye yazılı olarak bildirilen mal veya hizmetin toplam satış fiyatı hiçbir şekilde artırılamaz.Taksitli satışlarda satıcı,aşağıdaki  bilgileri yazılı olarak bildirmek ve taraflar arasında aktedilen sözleşmenin bir nüshasını tüketiciye vermek zorundadır.                                        
    a) Mal ve hizmetlerin peşin satış fiyatı,                                  
    b) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek toplam satış fiyatı,             
    c) Faiz miktarı,faizin hesaplandığı yıllık oran ve gecikme faizi oranı,    
    d) Ön ödeme tutarı,                                                        
    e) Ödeme planı.                                                            
    Kampanyalı Satışlar                                                        

    Madde 7 - Gazete,radyo,televizyon ilanı vesair yollarla halka duyurularak   düzenlenen kampanyalara iştirakçi kabul etmek suretiyle ve malın veya hizmetin bilahare teslim edilmesi veya yerine getirilmesi vaadiyle yapılan satışlarda,  
ilan ve taahhüt edilen mal ve hizmetlerin teslimatının zamanında yapılmaması,   fiyat,nitelik ve miktarında anlaşmalara aykırı davranılması durumunda,satıcı, bayi,acenta,temsilci,imalatçı-üretici ve ithalatçı müştereken ve müteselsilen  
sorumludur.                                                                    
    Kampanyalı satış olarak nitelendirilemeyen ancak,malın veya hizmetin bilahare teslim veya yerine getirilmesi koşuluyla yapılan her türlü satışlar da birinci fıkra hükmüne tabidir.                                                      
    Kampanyalı satışlarda satıcı,6 ıncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen   bilgilere ek olarak,"kampanya bitiş tarihi" ve "malın ya da hizmetin teslim veya yerine getirilme tarih ve şekli"ne ilişkin bilgileri de yazılı olarak vermekle 
yükümlüdür.                                                                    
    Taksitle yapılan kampanyalı satışlarda,6 ncı maddenin birinci ve ikinci fıkra hükümleri de uygulanır.                                                     
    Kapıdan Satışlar 

    Madde 8 - Kapıdan satışlar;işyeri,fuar,panayır gibi satış mekanları dışında, önceden mutabakat olmaksızın yapılan,değeri 1.000.000 (3.400.000) Türk Lirasını aşan,tecrübe ve muayene koşullu satışlardır.(1)                                
-----------------                                                              
(1) Bu fıkrada yeralan parasal sınır, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 21/12/1995     tarih ve 22500 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan TRKGM - 95/135-136 Seri   No'lu Tebliğ ile 1/1/1996 tarihinden geçerli olmak üzere 2.000.000 TL.,    
    10.12.1996 tarih ve 22843 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan TRKGM-96/127-128     Seri No'lu Telbiğ ile de 1.1.1997 tarihinden geçerli olmak üzere    3.400.000 TL. olarak tespit edilmiş ve metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir.                                                           
                                                                               
                                                                               
    Bu tür satışlarda;tüketici,yedi günlük tecrübe ve muayene süresi sonuna kadar malı,kabul veya hiçbir gerekçe göstermeden,reddetmekte serbesttir. Satıcı almış olduğu bedeli,kıymetli evrakı ve tüketiciyi bu hukuki işlemden dolayı borç
altına sokan her türlü belgeyi,cayma bildiriminin kendisine iadeli taahhütlü    mektup ya da noter aracılığı ile ulaşması veya bizzat teslim edilmesi tarihinden itibaren 10 gün içerisinde tüketiciye iade etmekte ve 20 gün içerisinde de malı
almakla yükümlüdür.                                                            
    Tüketici,malı kendisine teslim anındaki durumu ile geri vermekle ve kullanım söz konusu ise,kullanma dolayısıyla malın ticari değerindeki kaybı tazminle yükümlüdür.Malın tüketicinin zilyedinde bulunması,başlıbaşına bir değer azalmasını
ifade eder.                                                                    
    Mal veya hizmetin iadesi imkansızlaşmış veya amaca aykırı hale gelmişse tüketici,bu mal veya hizmetten sağladığı fayda kadar bir bedeli satıcıya ödemekle yükümlüdür.                                                                    
    Satıcının mal veya hizmeti işyeri dışında satışa sunması,teamül,ticari örf veya adetten ise,bu madde uygulanmaz.  
    Taksitle yapılan kapıdan satışlarda,ayrıca 6 ncı madde hükümleri uygulanır.    Birinci fıkrada belirtilen 1.000.000 liralık değer,her yılın Ekim ayı sonunda Devlet İstatistik Enstitüsü'nün Toptan Eşya Fiyatları Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artışı oranında artar.Bu durum,Bakanlıkça her yıl Aralık ayı içinde Resmi Gazetede ilan edilir.                                             
                                                                               
    Kapıdan Satışlarda Satıcının Yükümlülüğü                                   

    Madde 9 - Kapıdan satışlarda satıcı,hazırladığı sözleşme,fatura veya tesellüm makbuzu ile birlikte en az 12 punto siyah koyu harflerle yazılmış "Tüketici-
nin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin yedi gün içerisinde malı reddederek alım-satım işleminden cayma hakkının var olduğnunu ve cayma ihbarının satıcıya bildirimi tarihinden on gün içinde
de tüketicinin vermiş olduğu bedelin,kıymetli evrakın ve tüketiciyi bu hukuki   işlemden dolayı borç altına sokan her türlü belgenin satıcı tarafından iade edileceği"ni bildiren bir belgeyi;sahip olduğu hakların kendisine anlatıldığını,
cayma hakkını açıklayan belgenin kendisine teslim edilip satıcının açık adresinin bildirilmiş olduğunu beyan eden ve tüketici tarafından da imzalanmış olan bir tutanak karşılığında tüketiciye vermekle yükümlüdür.                       
    Satıcı tüketiciden almış olduğu imzalı belgeyi bir uyuşmazlık halinde mahkemeye ibraz etmekle yükümlüdür.Satıcının bu belgeyi ibraz edememesi ya da ibraz etmemesi halinde,satıcının bu belgede belirtilmiş olan borçlarını yerine       
getirmemiş olduğu kabul edilir.  Tüketici Kredisi  
    Madde 10 - Tüketicilerin banka veya benzeri finans kurumlarına bir mal veya hizmeti satın almak amacıyla tüketici kredisi almak için başvurmaları durumunda banka veya finansman kuruluşları ile tüketiciler arasında yazılı bir sözleşmenin
yapılması ve bu sözleşmenin bir nüshasının da tüketiciye verilmesi zorunludur.  Taraflar arasında akdedilen sözleşmede öngörülen kredi şartları,sözleşme süresi içerisinde tüketici aleyhine değiştirilemez.                                   
    Sözleşmede;                                                                
    a) Faizin hesaplandığı yıllık oran,                                        
    b) Ödeme tarihleri,anapara,faiz,fon ve diğer masrafların ayrı ayrı belirtil-
diği ödeme planı,                                                              
    c) Tüketici kredisi tutarı,                                                
    d) Faiz ve diğer unsurlarla birlikte toplam borç tutarı,                   
    e) İstenecek teminatlar,                                                   
    f) Gecikme faizi oranı,                                                    
    g) Borçlunun temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları,                        
    h) Kredinin vadesinden önce kapatılmasına ilişkin şartlar,                 
    Aranır.                                                                    
    Tüketici, banka veya finans kurumlarına borçlandığı toplam miktarı önceden 
ödeyebileceği gibi aynı zamanda vadesi gelmemiş bir ya da birden çok taksit    
ödemesinde de bulunabilir. Her iki durumda da banka veya finans kurumları,     
ödenen miktara göre gerekli faiz, komisyon indirimini yapmakla yükümlüdürler.  
    Banka veya finans kurumlarının, tüketici kredisini, belirli bir mal veya   
hizmetin satın alınması ya da belirli bir satıcı ile yapılacak hukuki işlem    
koşulu ile vermeleri durumunda bunlar, satılan malın ayıbından ötürü tüketiciye
karşı satıcı ile müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.                   
    Süreli Yayınlar                                                            
 
    Madde 11 - Süreli yayınlara abone olan tüketiciler, abonelik sözleşmesinde  yer alan fiyat ve niteliğe ilişkin koşullara aykırı davranılması hallerinde,  abone işlemlerini yapan sorumlu kişiye ya da yayın kurumuna isteklerini yazılı 
olarak bildirmek kaydıyla aboneliklerine tek taraflı son verebilirler. Yayıncı, abone ücretinin geri kalan kısmını hiçbir kesinti yapmaksızın 15 gün içinde iade etmekle yükümlüdür. Tüketicinin aboneliğe son verme isteği; yazılı bildirimin satıcıya ulaştığı tarihten itibaren günlük yayınlarda 15 gün, haftalık yayınlarda 1 ay, aylık yayınlarda 3 ay sonra yürürlüğe girer. Daha uzun süreli yayınlarda ise, bildirimden sonraki ilk yayını müteakiben yürürlüğe konulur.                        
    (Ek: 15/1/1997-4226/1 md.) Süreli yayın kuruluşlarınca düzenlenen ve her ne amaç ve şekilde olursa olsun, bilet, kupon, iştirak numarası, oyun, çekiliş ve benzeri yollarla süreli yayın dışında ikinci bir ürün verilmesinin taahhüt edil-
diği kampanyalarda; kitap, dergi, ansiklopedi, afiş, bayrak, poster, sözlü veya örüntülü manyetik bant veya optik disk gibi süreli yayıncılık amaçlarına aykırı olmayan kültürel ürünler dışında hiçbir mal ya da hizmetin taahhüdü ve dağı-
tımı yapılamaz. Her halukarda bu mal veya hizmetin piyasa değeri, tüketicinin   ilgili kampanya süresince süreli yayını satın almak için ödediği toplam bedelin % 50'sini aşamaz ve bu şekildeki kampanyaların süresi 60 günü geçemez. Kampanya
konusu mal veya hizmet bedelinin bir bölümünün tüketici tarafından karşılanması, bu mal veya hizmetin ikinci ürün sayılmasına engel değildir.                   
    (Ek: 15/1/1997 - 4226/1 md.) Kampanya süresince, süreli yayının satış fiyatı, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen mal veya hizmetin yol açtığı  maliyet artışı nedeniyle artırılamaz. Kampanya konusu mal veya hizmet taahhüdü 
ve dağıtımı bölünerek yapılamayacağı gibi, bu mal veya hizmetin ayrılmaz ya da  tamamlayıcı parçaları da ayrı bir kampanya konusu haline getirilemez. Bu Kanunun uygulamasında, ikinci ürün olarak verilmesi taahhüt edilen her bir mal veya hizmete ilişkin işlemler bağımsız bir kampanya olarak kabul edilir.            
    Etiket                                                                     
 
    Madde 12 - Ticaret konusu olan ve perakende satışa arz edilen malların veya ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir, okunabilir    şekilde o malın menşei, cinsi ve fiyatı hakkında bilgileri içeren etiket konul-
ması, etiket konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek şekilde uygun yerlere asılması zorunludur.                   
    Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de birinci fıkraya göre düzenlenerek asılır.     Bakanlık, etiket ve tarife listelerinin şeklini, içeriğini, usul ve esaslarını bir yönetmelikle düzenler.                                                
    Belediyeler, bu madde hükümlerinin uygulanması ve izlenmesine ilişkin işleri yürütmekle görevlidirler.                                                      
    Garanti Belgesi                                                            
 
    Madde 13 - İthalatçı veya imalatçı firmalar ithal ettikleri veya ürettikleri sanayi malları için garanti belgesi düzenlemek zorundadırlar. Garanti belgesinin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluğu, tüketicinin malı satın  
aldığı satıcı, bayi, acenta ya da temsilciliklere aittir. Garanti süresi malın   teslim tarihinden itibaren başlar ve asgari bir yıldır. Garanti belgeleri, satın alınan mala ilişkin faturanın tarih ve sayısı ile bandrol ve seri numarasını    içermek zorundadır.                                                            
    Satıcı; garanti belgesi kapsamındaki malların, garanti süresi içerisinde,   gerek malzeme ve işçilik gerekse montaj hatalarından dolayı arızalanması halinde malı işçilik masrafı, değiştirilen parça bedeli ya da başka herhangi bir ad    
altında hiçbir ücret talep etmeksizin tamir ile yükümlüdür.                                                                                 
    Garanti süresi içerisinde sık sık arızalanması sonucu maldan yararlanamamanın süreklilik arzetmesi veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması hallerinde, tüketici, malın ücretsiz olarak yenisi ile değiştirilmesini satıcıdan   
talep edebilir. Satıcı bu talebi reddedemez. Tüketicinin bu talebine karşı satıcı, bayi, acenta, imalatçı-üretici ve ithalatçı müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.                                                                   
    Tüketicinin malı kullanım kılavuzunda yeralan hususlara aykırı kullanılmasından kaynaklanan arızalar, iki ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamı dışındadır.  Bakanlık, hangi sanayi mallarının garanti belgesi ile satılmak zorunda bu- 
lunduğunu ve bu malların arızalarının tamiri için gereken azami süreleri Türk   Standartları Enstitüsü ile birlikte müştereken tespit ve ilanla görevlidir.    
    Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu                                               
 
    Madde 14 - Sanayi mallarından ithal edilmiş olanların, bakım, onarım ve kullanılmasına ait tanıtma ve kullanım kılavuzlarının aslına uygun Türkçe tercümeleriyle, yurt içinde üretilenlerin bakım, onarım ve kullanılmasını gösterir    
Türkçe tanıtım ve kullanım kılavuzlarıyla birlikte satılması zorunludur.   Bakanlık, sanayi mallarından hangilerinin tanıtma ve kullanım kılavuzu ile satılmak zorunda bulunduğunu Türk Standartları Enstitüsü ile birlikte tesbit ve ilanla görevlidir.                                                             
    Servis Hizmetleri                                                          
 
    Madde 15 - İthalatçı veya imalatçılar sattıkları sanayi malları için o malın Bakanlıkça tespit ve ilan edilen kullanım ömrü süresince, bakım, onarım ve servis hizmetlerini yürütecek istasyonları kurmak ve yeterli teknisyen kadrosu ile
yedek parça stoku bulundurmak zorundadırlar.                                   
    Bakanlık, hangi mallar için servis istasyonları kurulmasının zorunlu olduğu ile servis istasyonlarının kuruluş ve işleyişine dair usul ve esasları Türk   Standartları Enstitüsü ile müştereken tespit ve ilanla görevlidir.             
    Ticari Reklamlar ve İlanlar                                                
 
    Madde 16 - Ticari reklam ve ilanların yasalara ve genel ahlaka uygun, dürüst ve doğru olmaları esastır. 
    Tüketiciyi aldatıcı, yanıltıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını   istismar edici, tüketicinin can ve mal güvenliğini tehlikeye düşürücü, şiddet hareketlerini ve suç işlemeye özendirici, kamu sağlığını bozucu, hastaları, yaş-
lıları, çocukları ve özürlüleri istismar edici reklam ve ilanlar yapılamaz.    
    Reklam Kurulu                                                              
 
    Madde 17 - Ticari reklam ve ilanlarda uyulması gereken ilkeleri belirlemek, bu ilkeler çerçevesinde ticari reklam ve ilanları incelemek ve inceleme sonucuna göre 16 ncı madde hükümlerine aykırı hareket edenleri cezalandırmak, sözkonusu 
reklam ve ilanları durdurmak ve/veya aynı yöntemle düzeltmek hususlarında Bakanlığa öneride bulunmakla görevli bir "Reklam Kurulu" kurulmuştur.   Reklam Kurulu, ticari reklam ve ilanlarda uyulması gereken ilkeleri belirlemede; ülke koşullarının yanısıra, reklamcılık alanında evrensel kabul görmüş   tanım ve kuralları da dikkate alır.  
    Başkanlığı, Bakanın görevlendireceği ilgili Genel Müdür tarafından yürütülenReklam Kurulu;          
                                                                               
    a) Bakanlıkça, yükseköğrenim görmüş ve iktisat, maliye, hukuk ve işlet-    
mecilik dallarından birinde veya birkaçında en az 10 yıllık tecrübesi bulunan  
kişiler arasından görevlendirilecek bir üye,                                   
    b) Adalet Bakanlığı'nca, bu Bakanlıkta idari görevlerde çalışan hakimler   
arasından görevlendirilecek bir üye,                                           
    c) Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu'nca görevlendirilecek bir üye,        
    d) Yükseköğretim Kurulunun reklamcılık alanında uzman üniversite öğretim   
elemanları arasından seçeceği bir üye,                                         
    e) Türk Tabibleri Birliği Merkez Konseyi'nin görevlendireceği bir üye,     
    f) Türkiye Barolar Birliğinin görevlendireceği bir üye,                    
    g) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin görevlendireceği bir üye,         
    h) Ankara, İstanbul ve İzmir Gazeteciler Cemiyetlerinin kendi aralarından  
seçeceği bir üye,                                                              
    i) Reklamcılar derneklerinin veya varsa üst kuruluşlarının seçeceği bir üye,
    j) Tüketici Konseyinin Konseye katılan tüketici örgütü temsilcileri arasın-
dan seçeceği bir üye,                                                          
    k) Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin görevlendireceği bir üye,             
    l) Türkiye Esnaf ve Santkarlar Konfederasyonunun görevlendireceği bir üye, 
    m) Türk Standartları Enstitüsü'nden bir üye,                               
    n) Diyanet İşleri Başkanlığından bir üye,                                  
    o) Mühendis Odaları Birliğinden bir üye,                                   
    p) İşçi Konfederasyonlarından iki üye,                                     
    Olmak üzere onyedi üyeden oluşur.                                          
    Kurul üyelerinin görev süreleri üç yıldır. Süresi bitenler yeniden görev-  
lendirilebilir veya seçilebilir. Üyelikler herhangi bir sebeple boşaldığı      
takdirde boşalan yerlere üçüncü fıkra esasları dahilinde bir ay içerisinde     
görevlendirme veya seçim yapılır.                                              
    Kurul en az ayda bir defa veya ihtiyaç duyulduğu her zaman Başkanın çağrısı
üzerine toplanır.                                                              
    Kurul, Başkan dahil en az dokuz üyenin hazır bulunması ile toplanır ve     
toplantıya katılanların çoğunluğu ile karar verir.                             
    Kurul, gerekli görülen hallerde sürekli ve geçici olarak görev yapmak üzere
özel ihtisas komisyonları kurabilir. Kurulun bu komisyonlarda görev yapmasını  
uygun göreceği kamu personeli, ilgili kamu kuruluşlarınca görevlendirilir.     
    Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu üyelerinden kamu görevlisi olanlara
verilecek huzur hakkı ile kamu görevlisi olmayan kurul üyelerine ödenecek huzur
ücreti Bakanlıkça belirlenir.                                                  
    Kurulun sekreterya hizmetleri Bakanlık tarafından yerine getirilir.        
    Reklam kurulunun görevleri, kuruluş, çalışma usul ve esasları ile sekreterya
hizmetlerinin ne suretle yerine getirileceği Bakanlık tarafından çıkarılacak   
bir yönetmelikle belirlenir.                                                   
    Zararlı ve Tehlikeli Mal ve Hizmetler                                      
 
    Madde 18 - Tüketicinin kullanımına sunulan mal ve hizmetlerin kişi ve çevre sağlığına zararlı veya tehlikeli olabilmesi durumunda, bu malların emniyetle    kullanılabilmesi için üzerine veya ekli kullanım   kılavuzlarına, bu durumla ilgili açıklayıcı bilgi ve uyarılar, açıkça görülecek ve okunacak şekilde konulur veya yazılır. Bakanlık, hangi mal veya hizmetlerin 
açıklayıcı bilgi ve uyarıları taşıması gerektiğini ve bu bilgi ve uyarıların    şeklini ve yerini Türk Standartları Enstitüsü ile birlikte tespit ve ilanla görevlidir.                                                                      
    Kalite Denetimi                                                            
 
    Madde 19 - Bakanlık, tüketicinin can ve mal güvenliği ile fizik ve çevre    sağlığına ve bu konularda bilgilenderilmesine ilişkin, standardına göre veya    standardı yoksa standarda esas teşkil etmek üzere belirlenecek özelliklere göre
yapılacak kalite denetimi ile mal, hizmet ve tesislerin belgelendirilmesi hak-  kındaki usul ve esasları, Türk Standartları Enstitüsünün görüşünü alarak tespit e ilanla görevlidir.                                                          
    Ancak 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Turizm Bakanlığından begeli ve belgelendirilecek tesisler bu uygulamadan muaftır.    Tüketicinin Eğitilmesi                                                     
 
    Madde 20 - Tüketicinin eğitilmesi konusunda her derecedeki okulların dersprogramlarına Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli ilaveler yapılır.    Tüketicinin eğitilmesi ve aydınlatılması için kitap, mecmua ve broşür çıkarılmasına ve tüketicinin biliçlendirilmesi için radyo ve televizyonlarda programlar düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, Tüketici Konseyinin önerisi ile 
Bakanlıkça tespit ve ilan olunur.                                      ÜÇÜNCÜ KISIM                                   
                            Tüketici Kuruluşları
                               
                                                                               
    Tüketici Konseyi                                                           
 
    Madde 21 - Tüketicinin sorunlarının, ihtiyaçlarının ve çıkarlarının korunmasına ilişkin gerekli tedbirleri araştırmak, sorunların tüketici lehine çözülmesi için alınacak tedbirlerle, bu Kanunun uygulanmasına yönelik tedbirlere dairgörüşleri ilgili mercilere iletmek amacıyla, Bakanlığın koordinatörlüğünde bir  "Tüketici Konseyi" kurulur.      Tüketici Konseyi, Bakanın veya görevlendireceği bir bakanlık görevlisinin başkanlığında, Adalet, İçişleri, Maliye, Milli Eğitim, Sağlık, Ulaştırma, Tarım
ve köyişleri, Turizm ve Çevre Bakanlıkları ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Hazine Müsteşarlığı,Dış Ticaret Müsteşarlığı, Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığı, Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı, Milli Prodüktivite Merkezi, Diyanet İşleri Başkanlığı, Türk Belediyecilik Derneği, İşçi Sendikaları Konfederasyonları, Türkiye Milli Kooperatifler Birliği, Yüksek Öğretim Kurulu,  Türkiye Barolar Birliği, Türk Mimar Mühendis Odaları Birliği, Türk Eczacılar    rliği, Türk Tabibleri Birliği, Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu,  ürkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği, Milli Kalite
Konseyi, Ahilik Araştırma ve Kültür Vakfı ve Tüketici Örgütleri temsilcilerinden oluşur.      Tüketici Konseyini oluşturan kurum ve kuruluşların temsilcilerinin sayı ve  nitelikleri ile Tüketici Konseyine katılabilmek için tüketici örgütlerinin sahip olmaları gereken asgari üye sayısı ve bu örgütlerin Tüketici Konseyine gönderecekleri temsilci sayısı Bakanlıkça belirlenir. Ancak, kamu kurum ve kuruluşlarından gelen temsilcilerin sayısı, hiçbir şekilde Tüketici Konseyinin toplam üye
sayısının %50'sinden fazla olamaz.Tüketici Konseyi yılda en az bir kez toplanır.     Tüketici Konseyinin çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar Bakanlıkça  ıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.     Tüketici Sorunları Hakem Heyeti                                            
 
    Madde 22 - Bakanlık, il ve ilçe merkezlerinde, tüketiciler ile satıcılar    arasında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla belediyelerle   koordineli olarak, en az bir "tüketici sorunları hakem heyeti" oluşturmakla görevlidir.        Başkanlığı Sanayi ve Ticaret İl Müdürü veya görevlendireceği bir memur  tarafından yürütülen tüketici sorunları hakem heyeti; belediye başkanının  konunun uzmanı belediye personeli arasından görevlendireceği bir üye, baronun   mensupları arasından görevlendireceği bir üye, ticaret ve  sanayi odası ile   esnaf ve sanatkar odalarının görevlendireceği bir üye ve tüketici örgütlerinin  seçecekleri bir üye olmak üzere başkan dahil 5 üyeden oluşur. Ticaret ve sanayi odası ya da ayrı ayrı kurulduğu yerlerde ticaret odası ile esnaf ve sanatkar    odalarının görevlendireceği üye, uyuşmazlığın satıcı tarafını oluşturan kişinin tacir veya esnaf ve sanatkar olup almamasına göre ilgili odaca görevlendirilir.     Bakanlık taşra teşkilatının bulunmadığı il ve ilçelerde tüketici sorunları  hakem heyetinin başkanlığı en büyük mülki amir ya da görevlendireceği bir       memur tarafından yürütülür. Tüketici sorunları hakem heyetinin oluşumunun sağlanamadığı yerlerde noksan üyelikler, belediye meclislerince re'sen doldurulur.     Tüketici sorunları hakem heyetlerinin vereceği kararlar, tüketici mahkeme-lerinde delil olarak ileri sürülebilir. Uyuşmazlık konusu mal veya hizmet bedelinin 5.000.000 (17.200.000).-TL.'yi aşmadığı hallerde, bu heyetlerce verilmiş  bir karar olmaksızın tüketici mahkemelerine başvurulamaz. Bu parasal sınır,     her yıl 8 inci maddenin son fıkrasında gösterilen usul çerçevesinde yeniden belirlenir.(1)     25 inci maddede cezai yaptırıma bağlanmış hususlara ilişkin uyuşmazlıklar,  tüketici sorunları hakem heyetlerinin görev ve yetki kapsamı dışındadır.  Tüketici sorunları hakem heyetlerinin kurulması, çalışması, usul ve esasları ile diğer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikte düzenlenir.         
                                                                               
                              DÖRDÜNCÜ KISIM                                   
                  Yargılamaya ve Cezaya İlişkin Hükümler
                       
                                                                               
    Tüketici Mahkemeleri                                                       
 
    Madde 23 - Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılır.  
    Tüketici mahkemelerinin yargı çevresi, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca belirlenir.    Tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler, tüketici örgütleri ve Bakanlıkça açılacak davalar her türlü resim ve harçtan muaftır. Tüketici Mahkemelerinde  görülecek davalar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun Yedinci Babı, Dördüncü     Faslı hükümlerine göre yürütülür.      Üretimin, Satışın Durdurulması ve Malın Toplatılması                       
 
    Madde 24 - Satışa sunulan bir seri malın ayıplı olması durumunda Bakanlık   veya tüketici örgütleri, ayıplı seri malın üretiminin ve satışının durdurulması ve satış amacıyla elinde bulunduranlardan toplatılması için dava açabilirler.      Mahkeme, dava sonucunda ayıplı malların toplatılması kararını vermiş ise;   ayıplı malın ve ayıbın niteliğine göre bu malların, satıcıya iade edilip edilmemesine de karar verir. Ancak, malların toplatılması için yapılan hertürlü  masraf, aleyhine karar verilen kişi tarafından ödenmedikçe mallar kendisine ade edilmez.                                                                  
------------                                                                   
(1) Bu fıkrada yeralan parasal sınır, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 21/12/1995
    tarih ve 22500 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan TRKGM-95/135-136 Seri No'lu
    Tebliğ ile 1/1/1996 tarihinden geçerli olmak üzere 10.000.000 TL. 10.12.1996
    tarih ve 22843 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan TRKGM-96/127-128 Seri No'lu
    Tebliğ ile de 1/1/1997 tarihinden geçerli olmak üzere 17.200.000 TL. olarak
    tespit edilmiş ve metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir.       
                                                                               
                                                                               
                                                                               
    Dava konusu malları satış amacıyla elde etmiş olan üçüncü kişilerin açacakları rücu davaları da asıl davaya bakan mahkemede görülür.        Ayıplı malları satın alan tüketicilerin uğradıkları maddi ve manevi  zararlar nedeniyle tek tek dava açma hakları saklıdır.      Ceza Hükümleri                                                             
 
    Madde 25 - 4 üncü maddenin yedinci fıkrasına, 5 inci maddenin birinci   fıkrasına, 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasına, 7 nci maddenin üçüncü fıkrasına,    9 uncu maddenin birinci fıkrasına, 10 uncu maddenin birinci fıkrasına ve   12 nci maddenin bir ve ikinci fıkralarına aykırı hareket edenler hakkında 5.000.000 lira para cezası uygulanır.      8 inci maddenin ikinci fıkrasına, 13 üncü maddenin bir ve ikinci fıkralarına, 14 üncü maddenin birinci fıkrasına, 15 inci maddenin birinci fıkrasına,  
27 nci maddenin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenler hakkında 10.000.000 lira para cezası uygulanır.   16 ncı maddeye aykırı hareket edenler hakkında 200.000.000 lira para cezası uygulanır. 16 ncı maddeye aykırılık, ülke düzeyinde yayın yapan yazılı, sözlü,  görsel vesair araçlar ile gerçekleşmiş ise, cezanın on katı uygulanır. Bakanlık ayrıca ticari reklam veya ilanın durdurulması ve/veya aynı yöntemle düzeltilmesini ilgililerden ister. Bu isteğe rağmen 16 ncı maddeye aykırılığın devamı   halinde, Bakanlık ticari reklam veya ilanın durdurulması ve/veya aynı yöntemle  düzeltilmesi talebi ile tüketici mahkemesine başvurabilir.     18 inci ve 19 uncu maddeye aykırı hareket edenler hakkında 100.000.000 lira para cezası uygulanır. Ayrıca 18 inci madde uyarınca mecburi standardına aykırı olarak imal edilen malın, tüketicinin, can ve mal güvenliği ve sağlığı ile    doğrudan ilgisinin bulunması ve standardına intibak ettirilmesinin imkansız olması hallerinde, tüketici mahkemesi, doğrudan veya Bakanlığın başvurusu üzerine üretim ve satışın engellenmesi için işyerinin kapatılmasına ve malın müsaderesine ve gerektiğinde tüketim ve kullanım amacıyla elinde bulunduranlardan top-
latılmasına karar verebilir. Bu fıkranın uygulandığı hallerde, verilip kesinleşen işyeri kapatma karar özetleri, büyük harflerle yazılmak suretiyle ve    kapatma süresi kadar kalmak üzere kapatılan işyerinin göze çarpan bir yerine  apıştırılır. Ayrıca karar özeti mahkemece Cumhuriyet Başsavcılığına bildirilir ve masrafı daha sonra faillerden alınmak üzere Ankara, İstanbul, İzmir'de yayınlanan ve tirajı yüzbinin üzerinde bulunan bir veya iki gazetede ve ayrıca    varsa suç yerinde yayınlanan mahalli bir gazetede derhal ilan edilir.          
    (Ek: 15/1/1997 - 4226/2 md.) 11 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı hareket edenler hakkında 500 000 000  lira para cezası uygulanır.   ykırılık ülke düzeyinde yayım yapan süreli yayın ile gerçekleşmişse cezanın  20 katı uygulanır. Bakanlık, ayrıca süreli yayın kuruluşundan kampanyanın ve kampanyaya ilişkin her türlü reklam ve ilanın durdurulmasını ister. Bu isteğe ağmen aykırılığın devamı halinde, reklam ve ilanın durdurma zorunluluğunun  doğduğu tarihten itibaren her sayı için 1 000 000 000 lira para cezası uygulanır ve Bakanlık kampanyanın ve kampanyaya ilişkin her türlü reklam ve ilanın    durdurulması talebi ile tüketici mahkemesine başvurur.   Yukarıdaki fıkralarda belirtilen para cezaları, suçun aynı yıl içerisinde   tekerrürü halinde iki misli olarak uygulanır. Para cezaları her yıl başında     Türk Ceza Kanununun Ek 2 nci madde hükümleri uyarınca artırılır. (1)       Bu Kanunda yazılı fiiller hakkında verilecek idari para cezaları, bu fiiller için diğer kanunlarda yazılı cezaların uygulanmasına engel olmaz.     Cezalarda Yetki, İtiraz ve Zamanaşımı                                      
 
    Madde 26 - 25 inci maddenin;     a) Birinci fıkrasında düzenlenen 12 nci maddenin bir ve ikinci fıkralarına  ykırılık halinde öngörülen cezalar belediye encümenlerince,   b) (Değişik: 15/1/1997 - 4226/3 md.) Üçüncü ve beşinci fıkralarında göste-  rilen cezalar Bakanlık tarafından.     c) Diğer cezalar o yerin mülki amiri tarafından verilir.       Bu Kanunda düzenlenen her türlü para cezası, idari niteliktedir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinten itibaren en geç yedi gün içerisinde ---------------                                                             
(1) Bu fıkra uyarınca 1998 yılı için belirlenecek para cezalarının 1997 yılı        için uygulanan miktarları aşmamak üzere uygulanacağı; 25/12/1997 tarih ve       4316 sayılı "1998 Mali Yılı Bütçe Kanunu"nun 71 inci maddesi ile hüküm          altına alınmıştır. (R.G.; 27/12/1997-23213 Mük.)                           
                                                                               
                                                                               
yetkili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz ve zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır. İtiraz üzerine idare mahkemesince verilen kararlar kesindir.       25 inci maddeye göre verilen para cezaları, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.        Bu Kanunda düzenlenen idari para cezalarının verilmesine ilişkin cezai zamanaşımı  süresi bir yıldır. Zamanaşımı süresi, bu Kanun hükümlerine aykırı  fiilin işlendiği tarihte başlar.                                               
    Sürekli veya tekrarlanan ihlaller sözkonusu ise süre, ihlalin sona erdiği yada en son tekrarlandığı günden itibaren başlar. Karar aleyhine yargı yoluna başvurulmuş olması tahsil zamanaşımını keser.       Cezalar, cezayı vermeye yetkili merci tarafından yedi gün içerisinde ilgilinin mensup olduğu meslek kuruluşuna bildirilir.                              
                                                                               
                                BEŞİNCİ KISIM                                  
                               Çeşitli Hükümler
                                
                                                                               
    Denetim                                                                    
 
    Madde 27 - Bu Kanunun uygulamasında, Bakanlık müfettişleri ve kontrolörleri ile Bakanlıkça ve belediyelerce görevlendirilecek personel; fabrika, mağaza,    dükkan, ticarethane, depo, ambar gibi her türlü mal konulan ve/veya satılan veya hizmet sunulan yerlerde denetleme, inceleme ve araştırma yapmaya yetkilidirler.     Bu Kanunun kapsamına giren husularda yetkili ve görevli kişi ve kuruluşlara her türlü bilgi ve belgelerin doğru olarak gösterilmesi ve asıl ve onaylı kopyalarının verilmesi zorunludur.                                                
    Laboratuvar                                                                
 
    Madde 28 - Bakanlık, bu Kanunun uygulanması için laboratuvarlar kurabilir   veya Bakanlıkların kurulu bulunan laboratuvarlarından istifade edebilir; kalite kontrolü yapacak resmi ve özel kuruluş laboratuvarlarında bulunması gereken asgari teknik özellikleri ilgili bakanlıklar ile müştereken tesbit ve ilanla görevlidir.    
    Bakanlıkça yapılan denetimler sırasında alınan numunelerin tahlilleri resmi veya özel kuruluş laboratuvarlarında yaptırılabilir. Tahlil sonuçlarının standardına aykırı çıkması halinde, buna ilişkin tüm giderler üretici kişi veya ku-
ruluş tarafından ödenir. Bu giderler, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında  Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.  
 ÖdenEk Madde 29 - Bu Kanunla kurulan Tüketici Konseyi, tüketici sorunları hakem heyetleri ve Reklam Kurulunun kuruluş ve çalışmalarına ilişkin masraflar ile sair harcamalar, Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.     Yeni kurulacak ve sermayeleri en az yüzmilyon Lira ve daha yukarıda olan    anonim ve limited şirket statüsündeki tüm ortaklıkların sermayelerinin ve sermaye artırımı halinde artan kısmın binde ikisi nisbetinde yapılacak ödemeler,   T.C. Merkez Bankası nezdinde açılacak bir hesapta toplanır. Bu hesapta toplanan paraların yüzde beşi bu Kanunun uygulanmasında görev alan kuruluşlar tarafından, yüzde doksanbeşi ise 4054 sayılı Kanunla kurulan "Rekabet Kurumu" tarafından  kullanılır.                                                                    
    Diğer Hükümler                                                             
 
    Madde 30 - Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler uygulanır.  
                                                                               
                                                                               
    Yönetmelikler ve Düzenlemeler                                              
 
    Madde 31 - Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde ilgili kamu kuruluşları, mesleki üst kuruluşlar ve  tüketici örgütlerinin görüşleri alınarak Bakanlıkça çıkarılır. Bakanlık, bu Ka-
nunun uygulanmasıyla ilgili olarak mevzuat çerçevesinde gerekli tedbirleri almaya ve düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.                                      
    Kaldırılan Hükümler                                                        

    Madde 32 - 3489 sayılı Pazarlıksız Satış Mecburiyetine Dair Kanun, 632 sayılı İthal veya Yurt İçinde İmal Edilen Taşıt Araçları, Motor, Makina Alet ve Cihazların Tanıtmalık ile Birlikte Satışı Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.                                                                        

    Geçici Madde 1 - Tüketici mahkemeleri kuruluncaya kadar bu mahkemelerde görülmesi gereken davalara bakacak mahkemeleri, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
belirler.                                                                      
    Yürürlük                                                                   

    Madde 33 - Bu Kanun yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girer.          
    Yürütme                                                                    

    Madde 34 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.                   
                                                                               
                                                                               
                                 7546 - 1                                      
                                                                               
            4077 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN              
                  YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
                      
                                                                               
  Kanun                                                         Yürürlüğe      
   No.        Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler          giriş tarihi    
--------------------------------------------------------------------------------
  4226                      ----                               28/01/1997