DAHİLDE İŞLEME İZİN BELGESİ HAKKINDA ÖN BİLGİ

  DAHİLDE İŞLEME REJİMİ NEDİR

İhraç ürünlerinin üretiminde kullanılan ham madde ,yardımcı madde,mamul,yarı mamul,ara malı ve ambalaj malzemelerinin ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın  gümrük vergi  ve kdv muafiyeti ile ithal edilmesidir. 

Dahilde İşleme Rejiminin uygulama amacı Türk ihraç ürünlerine dünya piyasalarında rekabet gücü kazandırmak, ihracatı arttırmak ve ihraç ürünlerinin pazarını genişletmektir. 

  Sağladığı Avantajlar:

  • 3. ülkelerden yapılan ithalatta Gümrük Vergisi, KDV ve diğer vergi, resim ve harçlardan muafiyet
  • AB ülkelerinden ithalde KDV ve diğer vergi,resim ve harçlardan muafiyet
  • İhracat taahhüdünü üçüncü ülkelere yapılan ihracatla yerine getirmek koşulu ile ithalatta kota ve gözetim önlemlerinden muafiyet
  • Dış Ticarette Standardizasyon ve Teknik Düzenlemeler mevzuatına tabi olmama
  • İhracat sayılan satış ve teslimler ile ilgili olarak gümrük vergisi muafiyetli ithalat
  • Eşdeğer eşya kullanımına olanak vermesi,
  • Geri Ödeme sistemi ile ödenmiş vergilerin geri alınması
Dahilde İşleme İzin Belgeleri iki ana kategoriden oluşmaktadır. İşleyiş ve avantajlar bakımından farklılıklar gösteren bu iki kategoriyi işletmeler amaç ve ihracat beklentileri açısından kendilerine uygun olanı tercih edebilirler.
                        
1-Şartlı Muafiyet Sistemi (İhracat Taahhüdü Karşılığı Askıya Alma): Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ihracı taahhüt edilen işlem görmüş ürünlerin üretiminde gerekli olan ve serbest dolaşımda bulunmayan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul, mamul ile ambalaj ve işletme malzemelerinin, Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik firmalarca bedelli ve/veya bedelsiz ithaline ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve bu ithalattan doğan vergi kadar teminat alınarak izin verilmesidir. Bu sistemde ihracatçılar, ithal ettikleri girdilere karşılık gelen vergileri ödemeyip, ithalatın yapıldığı gümrük idaresi saymanlıklarına, hesaplanan vergi tutarı kadar bir teminat yatırmak suretiyle vergileri askıya aldırtma hakkına sahiptirler. İthalatla ilgili vergi muafiyetinden yararlanmak, ancak ihracat taahhüdünün yerine getirilmesi ile kesinlik kazanmaktadır. Eşdeğer Eşya kullanılması: İşlem görmüş ürünlerin üretimi için ithal eşyasının yerine eşdeğer eşya olarak 8-12´li bazda gümrük tarife istatistik pozisyonu, ticari kalite ve teknik özellikleri itibariyle aynı kalite ve nitelikleri taşıyan serbest dolaşımdaki eşya kullanılabilir. Serbest dolaşımdaki hammadde kullanılarak yapılacak nihai ürünün 3. ülkelere ihracatını müteakip her türlü vergiden muaf olarak ve teminat alınmaksızın bundan sonra yapılacak mal ithalatına olanak sağlamaktadır. Türkiye´de serbest dolaşımda bulunan girdileri kullanarak üretim yapan ve ürettiği ürünleri üçüncü ülkelere ihraç eden üretici olan ihracatçı firmalar, bu tür ihracatlarını belgelemek koşuluyla ihraç edilen ürünlerin üretiminde kullanılan girdilerin eşdeğeri olan 3. ülke menşeli girdileri gümrük vergisi muafiyetli olarak ithal etme hakkına sahiptir. Eşdeğer eşya kullanımı ile ilgili Dahilde İşleme izin Belgeleri kapsamında ithal edilen girdiler üzerinde bunları ithal eden firmaların serbest tasarruf hakkı bulunmaktadır. Bu mallar ithal edilirken serbest dolaşıma girmek üzere ithal edilmektedir.
                        
2-Geri Ödeme Sistemi: İthalat Rejimi çerçevesinde her çeşit vergisi ödenerek serbest dolaşıma giren malların kullanılması ile üretilen mamullerin Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında 3. ülkelere ihracı halinde, ithalat sırasında tahsil edilen vergiler geri ödenmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar vardır. İşletme ihracat yapma düşüncesinde ise, ithalat esnasında Gümrük Beyannamesi üzerine malların geri ödeme sistemi çerçevesinde ithal edildiğini şerh düşürmelidir. İthalat esnasında ödenmiş olan vergilerin geri alınabilmesi için, işletmenin ithalatı takip eden 6 ay içerisinde dahilde işleme izin belgesi almak için müracaat etmesi gerekmektedir. Geri Ödeme Sistemi çerçevesinde düzenlenen Dahilde İşleme İzin Belgesi, İhracat taahhüdünün kapatılmasını müteakip 3 ay içerisinde, ithalat sırasında ödenen vergilerin iadesi için ilgili gümrük idaresine müracaat edilmesi gerekmektedir.
Dahilde İşleme İzin Belgesi ile ilgili prosedür ve yükümlülükler
İhracat
 Dahilde İşleme İzin Belgesi ile ilgili süreler
Dahilde İşleme İzin Belgesi´nin süresi Dış Ticaret Müsteşarlığınca proje konusu malın özelliğine göre belirlenir. Bu süre 12 ayı geçemez. Ancak, Müsteşarlık mamulün özelliklerini dikkate alarak bu süreyi kısaltabilir. Dahilde işleme izin belgelerine, belgede taahhüt edilen ihracatın %50´sinin gerçekleştirilmesi halinde belgenin orjinal süresinin 1/4´i kadar süre verilebilir.
Dahilde İşleme İzin Belgesi Kullanımı
İthal için: Belgenizi giriş gümrük Müdürlüğüne göstererek, ithal edeceğiniz maddelerin gümrük, Fon, KDV tutar toplamları kadar teminat mektubu vererek, ödeme yapmadan ithalatınızı yapabilirsiniz.
Yerli hammadde alımı için: Dahilde İşleme izin belgenizin bir fotokopisini satıcı firmaya vermeniz halinde, satıcı firma fatura üzerine "İşbu satış .......... firmasının ............ tarih ve .........D1-........ no.lu Dahilde İşleme İzin Belgesi Kapsamında yapılarak KDV istisnasından yararlandırılmıştır" yazısını yazarak sizden KDV almayacaktır. İmalatçı-ihracatçı firmaların, müracaat tarihinden önce dört yıl içerisinde düzenlenmiş ve ihracat taahhüdü kapatılmış belgeler kapsamında toplam 2 (iki) milyon ABD Dolarından az olmamak üzere gerçekleştirdikleri ihracat kadar, indirimli teminat uygulamasında yararlanabilirler.
Dahilde İşleme İzin Belgesi ile ilgili yükümlülükler ve bilinmesi gerekenler
İthalatın yapılması: İthalat ve ihracatın belge süresi içinde yapılması zorunludur. İthalat miktarınıza karar verirken, belge süresi içinde ihraç edebileceğiniz kadar ithalat yapınız. Aksi halde elinizde kalan hammaddeler için ödemediğiniz KDV, gümrük ve fonu tutarlarını cezaları ile geri ödersiniz.
İthal ve ihraç miktarı: Belgenizde yazılı hammaddelerin tümünü ithal veya ihraç etmek zorunda değilsiniz. İthal edilen hammaddenizi, imalatınızda kullanıp ihraç etmeniz yeterlidir. İthal edilmeyen hammadde için ihracat sorumluluğunuz yoktur.
İhracat: İhraç edilen mamullerin Gümrük çıkış beyannamelerine, firmanızın adı ile Dahilde işleme izin belgesi tarih ve numarasının yazılması zorunludur. Yazılmazsa ihracatlarınız belgenize sayılmaz.
Beyannameler: Gümrük giriş ve çıkış beyannamelerinizin okunaklı birer fotokopilerini tarih sırasına göre bir klasörde saklayınız. Her beyannameyi dosya üzerindeki ithal veya ihraç listelerine yazınız. Bunlar kapatma sırasında istenecektir.
Dahilde İşleme İzin Belgesinin Kapatılması Prosedürü
   Dahilde İşleme İzin Belgelerinin Kapatılması: Dahilde İşleme izin Belgesi sahibi firmaların, belge süresi sonundan itibaren 3 (üç) ay içerisinde gereken bilgi ve belgelerle birlikte, belge ihracat taahhüdünü kapatmak için ilgili ihracatçı birlikleri Genel Sekreterliğine müracaat etmeleri gerekmektedir. Yapılan kapatma müracaatı geri alınamaz.
   Belirtilen süre içerisinde kapatma müracaatında bulunmayan firmalara,  10 (on) iş günü içerisinde İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerince 30 (otuz) gün içerisinde ihracat taahhüdünü kapatma müracaatında bulunulması bildirilir. Belirtilen süre içerisinde kapatma müracaatında bulunmayan firmalar, 10 (on) iş günü içerisinde iptal işleminin yapılmasını teminen müsteşarlığa bildirilir.
   İthal edilen ancak ihracı gerçekleşmeyen maddelere ait ithalat esnasında tahsil edilmeyen her türlü vergi, 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir. Kullandığınız belgenizin ihracat taahhüdünün %50´den fazlasını gerçekleştirmeniz veya belgeniz için kapatma başvurusu yapmanız halinde, ikinci dahilde işleme izin belgesi alabilirsiniz.
Başvuru İçin Gerekli Belgeler
1.       Kapasite Raporu (Aslı veya Oda tasdikli sureti olacaktır)
2.       Ticaret Sicil Gazetesi (Aslı veya noter tasdikli sureti olacaktır)
3.       İmza Sirküleri (Aslı veya Noter tasdikli sureti olacaktır)
4.       Vekaletname
5.       Yan Sanayici Kullanılacak ise,
       5.1. Yan Sanayici Sözleşmesi (Taraflarca kaşeli ve imzalı)
       5.2- Yan Sanayici Kapasite Raporu (Oda tasdikli olacaktır)
       5.3- Yan Sanayici İmza Sirküleri (Noter tasdikli olacaktır)
6.       Başvuru Formu
   


Dahilde İşleme Rejimi (DİR), 1980’li yıllardan beri ülkemizde uygulanmakta olan İhracatı Teşvik Mevzuatinın, Gümrük Birliği çerçevesinde, ülkemiz ekonomisi ve dış ticareti de dikkate alınarak Topluluğun Gümrük Koduna uygun hale getirilmesi suretiyle oluşturulan ve 1/1/1996 tarihinde  yürürlüğe konulan bir rejimdir.
 
DİR Halihazırda Ülkemizdeki En Önemli İhracatı Teşvik Uygulamasıdır
DTÖ Anlaşması ve Gümrük Birliği çerçevesinde nakit ihracatı teşvik uygulamalarının kaldırılması ile DİR, ülkemizde ihracatı ve dolayısıyla döviz gelirini attırıcı en önemli teşvik aracı haline gelmiştir. Ülkemiz ihracatının yaklaşık % 40’ı DİR kapsamında gerçekleştirilmektedir.
 
DİR kapsamında gümrük muafiyetli ithalatın yanı sıra vergi, resim ve harç istisnası da uygulanmaktadır. Bu istisnalar:
 
Ø Banka ve Sigorta Muameleleri   Vergisi,
Ø Damga Vergisi ve Harçlar,
Ø Hal Rüsumu,
Ø Diğer kanunlarda yer alan vergi, resim  ve
   harçlar,
ØKaynak Kullanımını Destekleme Fonu  kesintisi.
-
 
 
DİR ile ilgili Birimler ve Görevleri
 
Ø Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM): İlgili kamu ve özel sektör kuruluşlarının görüşleri dikkate alınarak madde politikasının oluşturulması ve bu çerçevede projelerin değerlendirilerek Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) düzenlenmesi, revizesi ve DİR ile ilgili genel düzenlemelerin yapılması
Ø Gümrük Müsteşarlığı: DİİB kapsamındaki gümrük işlemleri ve 11 Mart 2000 tarihinden itibaren basit işlemleri ilişkin Dahilde İşleme İzni (Dİİ)’nin verilmesi  
Øİhracatçı Birlikleri Genel Sekreterlikleri (İBGS): DİİB ile ilgili revize işlemleri ve ihracat taahhüdünün kapatılması 
ØDiğer Kurumlar: Kontrol belgesi düzenlenmesi v.b.
 
 
 
05/02/2000 tarihinde yürürlüğe giren 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nda DİR hükümlerine yer verilmiş ve bu Kanunun 80. maddesi ile Rejime ilişkin usul ve esasların Bakanlar Kurulunca belirlenmesi kararlaştırılmıştır.
 
Bu madde hükmü gerekçesi uyarınca, DİR uygulamasına ilişkin madde politikalarının DTM, gümrük işlemlerinin ise yerel Gümrük İdareleri tarafından gerçekleştirilmektedir.
 
İlgili Mevzuatlar
 
 
Ø 4458 sayılı Gümrük Kanunu
Ø 99/13819 sayılı Dahilde İşleme Rejimi   Kararı
 İhracat 2002/6 sayılı Dahilde İşleme Rejimi Tebliği (R.G: 27/9/2002-24889)
 İhracat 2001/7 sayılı Dahilde İşleme İzni Hakkında Tebliğ (R.G: 31/10/2001-24569)
 İhracat 2001/8 sayılı İhracat Sayılan Satış ve Teslimler Hakkında Tebliğ (R.G:2/1/2002-24628)
 
 
 
DİR iki sistem çerçevesinde yürütülmektedir:
 
ØŞartlı Muafiyet Sistemi
ØGeri Ödeme Sistemi
 
 
 İthalatta Şartlı Muafiyet Sistemi
İhraç edilecek malların üretiminde kullanılan girdilerin, gümrük muafiyetli olarak gümrük vergisi, KDV ve varsa fon teminata bağlanmak suretiyle (indirimli teminat uygulaması saklı kalmak kaydıyla)  Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) kapsamında ithal edilebilmesidir.
 
Geri Ödeme Sistemi
DİİB kapsamında, gümrük vergisi, fon ve KDV’si ödenerek ithal edilen eşyanın işlenerek ihracını müteakip, ödenen vergilerin firmalara iade edilmesi sistemidir.
 
 
DİR’den yararlanmak isteyen firmaların; ileri derecedeki işlemler için DTM’den DİİB, basit işlemler için ise Gümrük İdarelerinden Dİİ, almaları gerekmektedir.
 
 
DİİB Almak İsteyen Firmaların;
ØProje formu,
ØHammadde sarfiyat tablosu,
ØKapasite raporu,
ØTicaret sicili gazetesi,
Øİmza sirküleri,
ØHenüz kapatılmamış belgeleriyle ilgili bilgiler,
ile birlikte DTM İhracat Genel Müdürlüğü’ne müracaat etmeleri gerekmektedir.
 
 
DİİB Talepleri;
Øİthal eşyasının işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanıldığının tespitinin mümkün  olması,
ØYerli üreticilerin temel ekonomik çıkarlarına madde politikası açısından zarar vermemesi,
ØFaaliyetin katma değer yaratması ve kapasite kullanımını arttırması,
ØFirmanın daha önce aldığı belgeler  kapsamındaki performansı,
kriterlerine göre değerlendirilmektedir.
 
DİİB Süreleri
ØGemi, inşaa, savunma sanayi v.b. ile üretim süreci 12 ayı aşan ürünlere ilişkin DİİB’lerin süreleri, proje süresi kadardır.
 
ØDiğer DİİB’lerin süreleri, sektörüne göre değişikmekle birlikte azami 12 aydır.
 
DİİB Ek Süreleri
Øİthalatın ilk yapıldığı tarihe kadar verilen süre (azami 3 ay)
ØHaklı sebebe ilişkin süre (Belge orjinal süresinin 1/2’si)
ØMücbir sebep ile Fevkalade hallere ilişkin süre (Müsteşarlıkça tespit edilen süre)
 
 
DİİB’de DTM’ce Yapılan Değişiklik ve İşlemler
 
Ø İthal ve ihraç eşyasının GTİP’i, adı, miktarı ve değeri
Ø Döviz kullanım oranı
Ø Mücbir sebep ve fevkalade haller ile ilgili ek süre, v.b.
 
     
 
DİİB İle İlgili İBGS’ce Yapılan Değişiklik ve İşlemler
 
ØFirma unvanı ve adresi
ØMadde adı ve özellikleri aynı kalmak kaydıyla GTİP ilavesi veya değişikliği
 
Ø Vergi dairesi adı ve hesap numarası
Ø
Ø Haklı sebebe ilişkin ek süre
Ø Belge ihracat taahhüdünün kapatılması.
 
DİİB İhracat Taahhüdünü Kapatmak İçin Firmaların;
ØBelge aslı,
ØGümrük beyannamesi asılları,
ØKapasite raporu,
ØHammadde sarfiyat tablosu,
Øİthalat-ihracat listeleri,
ile birlikte belge süresi sonundan itibaren 3 ay içerisinde İBGS’e müracaat etmeleri gerekmektedir. Belirtilen sürede müracaat yapılmaması halinde ise, DİİB ihracat taahhüdü İBGS’nce müeyyide uygulanarak resen kapatılmaktadır.
 
İBGS Tarafından;
Ø Belgedeki şartlara uygun olarak ithal eşyasının işlem görmüş ürünün ihracatında kullanıldığının tespiti,

Ø İthalatın finansmanı amacıyla kredi kullanılan DİİB’lerinde, aynı zamanda bankalarca belgesiz ihracat kredisi taahhüdüne sayılan gümrük beyannamelerinin belge ihracat taahhüdüne sayılabilmesi için gerekli hesaplamaların yapılması,
 
Menşe İspat Belgesi Eşliğinde;
Ø Serbest Ticaret Anlaşması imzalanmış bir ülkeye yapılan ihracatta, diğer ülkeler menşeli ithal eşyasına ilişkin Telafi Edici Vergi (TEV)’nin tahsil edildiğinin,

Ø Pan Avrupa Menşe Kümülasyonuna taraf bir ülkeye yapılan ihracatta, Kümülasyona taraf olmayan menşeli ithal eşyasına ilişkin TEV’in tahsil edildiğinin,
 
ATR Dolaşım Belgesi Eşliğinde Topluluk Üyesi Ülkelere İhracatta;
 
Ø Üçüncü ülke menşeli ithal eşyasına ilişkin TEV’in tahsil edildiğinin tespiti,
Ø Üçüncü ülke menşeli gözetim ve korunma önlemine tabi ithal eşyasının kota ve/veya gözetim belgesinin tevsiki,
 
kaydıyla DİİB ihracat taahhüdü kapatılır.
 
 
 
DİİB ihracat taahhüdünün kapatılamaması halinde (ihracatın fiilen gerçekleşmemesi durumunda) ise, muafiyet uygulanmayarak ilgili gümrüklere verilen teminatlar 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre gecikme faiziyle birlikte tahsil edilmektedir. Ayrıca, ithal eşyaya ilişkin vergilerin 2 katı para cezası tahsil edilmektedir.
 
 
Yurt İçi Alımlar
    DİİB kapsamında ithalat yapılması yanında;
 
 Maliye Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan “KDV'nin önce tecili, ihracatın gerçekleştirilmesinden sonra terkini”,
 Türkiye Şeker Fabrikaları ve Toprak Mahsulleri Ofisi’nden şeker ve hububat alımı,
 
imkanları mevcut olup, bu da ihracatçılarımızın       kısmen iç piyasaya yönelmelerini sağlamaktadır. 
 
 
KDV Tecil Terkin Sistemi
Kasım 1998 yılında  uygulanmaya başlanan  bu sistem ile; DİİB sahibi firmaların İhraç edecekleri ürünlerin üretiminde kullanılan girdileri yurt içinden KDV ödemeksizin almaları imkanı getirilmiştir.
 
Böylece, ithalat yerine yurt içi alımların özendirilmesi suretiyle döviz kaybının önlenmesi ve katma değeri yüksek ürünlerin ihraç edilmesi amaçlanmaktadır.
 
Yurt İçinden Dünya Fiyatlarından Hububat veya Şeker Alımı
DİİB kapsamında işlem görmüş ürün olarak ihraç edilmek kaydıyla;
  şeker alımlarının tamamı Mayıs 1997 tarihinden itibaren Türkiye Şeker Fabrikaları’ndan,
 Hububat alımları ise firmaların tercih etmesi halinde Mart 1998 tarihinden itibaren Toprak Mahsulleri Ofisi’nden,
dünya fiyatlarından temin edilmektedir.
Böylece, bu kurumların stoklarının azaltılması, yurt içinden hammadde alımının teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. 
 
 
 
 
Dahilde İşleme İzni
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle; mülga 1615 sayılı Gümrük Kanunu’nun 118. ve 119. maddeleri kapsamında Gümrük idarelerince ihraç kaydıyla gümrük muafiyetli ithalata konu  işlemler de DİR’e dahil edilmiştir.
 
Müsteşarlığımızca hazırlanan Dahilde İşleme Rejimi Tebliği hükümleri çerçevesinde bazı işlemler,  11/3/2000 tarihinden itibaren Dİİ kapsamında Gümrük İdarelerine bırakılmıştır.
 
Dİİ’e Konu İşlemler
Øİlgili Tebliğde belirlenen tekstil ve yardımcı maddelerinin, işlem görmüş ürünün bünyesinde ihraç edilmesi kaydıyla 10.000 $’a kadar ithalatı
Øİşçiliğe tabi tutularak ihraç edilmek kaydıyla kıymetli maden ve taşların ithalatı
ØEşyanın korunması, satış kalitesinin iyileştirilmesi veya yeniden satışa hazırlanması
ØEşyanın montajı, kurulması, diğer eşya ile birleştirilmek üzere işçiliğe tabi tutulması
ØEşyanın tamir edilmesi
ØEşyanın onarımı
ØEşyanın etiketlenmesi, ambalajlanması v.b.
ØBedelsiz İthal edilen eşyanın işleme tabi tutulması